Lufta e 2001-shit nė Maqedoni, edhe si kėshillė socio-ekonomike!

Shqiptarët ishin kombi i tretë për nga numri në ish-Jugosllavi dhe numri i fundit për nga të drejtat politike, ekonomike dhe kombëtare. Dukej se farsa e katrahurës nuk u lokalizua vetëm në këtë “fushë numërore të mallkimit”. Atë e vazhdoi, madje edhe më vrazhdë një shtet me përplot konteste, që njihet me dy emra, Maqedoni dhe IRJM – FYROM.

Shqiptarët ishin kombi i tretë për nga numri në ish-Jugosllavi dhe numri i fundit për nga të drejtat politike, ekonomike dhe kombëtare. Dukej se farsa e katrahurës nuk u lokalizua vetëm në këtë “fushë numërore të mallkimit”. Atë e vazhdoi, madje edhe më vrazhdë një shtet me përplot konteste, që njihet me dy emra, Maqedoni dhe IRJM – FYROM.

Ky shtet pa asnjë gjemb në këmbë u shkëputë prej RSFJ-së, ndonëse ishte caktuar kujdestare për maltretimin, privimin dhe dëbimin e shqiptarëve. Shqiptarët që gjeografikisht duhej të jetonin në këtë vend, fillimisht përmes aktit më të lartë të një shteti në vitin 1991 i humbën të drejtat të cilat, formalisht, i gëzonin me kushtetutën e vitit 1974. Edhe pse kushtetuta e vitit 1991 u miratua pa votat e deputetëve shqiptarë, rrjedha diskriminues shumëdimensional vazhdoi edhe më tutje.

Në bazë të praktikës sendërtuese të cilën e trasonte Maqedonia, shihej se këtij shteti nuk i bëhej vonë për asgjë, pavarësisht vërejtjeve që vinin prej spektatorëve të brendshëm dhe prej aktorëve të jashtëm. Si rrjedhojë e kësaj mendjemadhësie dhe këtij llastimi të tepruar, gradualisht shkopi magjik filloi t’i venitet, duke i humbë një ditë prore, përmes së cilit, fare pa bërë zhurmë e zgjidhte lehtas çdo problem.

Humbjen dhe tretjen e këtij “shkopi magjik” e ndihmuan pluralizmi i partive politike maqedonase që karakterizoheshin me karakter të fortë nacionalist. Përcjellësit e këtij shkopi për në amshueshmëri ishin: papunësia, varfëria e skajshme, korrupsioni, krimi ekonomik dhe krizat e njëpasnjëshme ekonomike, që kishin marrë përmasa të mëdha. Kjo ekonomi e shkatërruar, aferat dhe skandalet tendencioze politike, korrupsioni dhe marrëdhëniet e keqësuara ndëretnike edhe më shumë e ndihmuan përkeqësimin e paqes, edhe ashtu në thelb dhe në themel të prishur. Ndërmjet viteve 2000-2001 kishte një papunësi të papërballueshme për kohezionin e shtetit, ku 400.000 persona të aftë për punë ishin të papunësuar, kurse 80.000 familje merrnin ndihma simbolike sociale dhe me procesin e papërfunduar dhe joparimor të rrjedhave të privatizimit, ku gjatë këtij procesi të privatizimit të kapitalit shoqëror, autoritetet për çështje të privatizimit, vetëm maqedonasve u mundësonin që me kushte tejet të volitshme t’i blejnë fabrikat dhe kapacitetet tjera ekonomike në vend. Përgjithësisht vërehej një rënie e standardi jetësor, si dhe kundërmimi i erës diskriminuese kundrejt shqiptarëve, kishte filluar dukshëm të zbërthehet dhe të bëhet i padurueshëm për shqiptarët e shkërmoqur në palcë.

Si rrjedhojë e lodhjes dhe mosbesimit që ndonjëherë mund të jetojnë bashkërisht shqiptarët dhe maqedonasit, Ushtria Çlirimtare Kombëtare vendosi që çështjen ta çojë deri në fund. Edhe pse në komunikatën e gjashtë, vërejmë se qëllimi i kësaj ushtrie ishte ruajtja e sovranitetit të Maqedonisë, me porosi për të drejta dhe përfaqësim shtetëror adekuat dhe të drejtë për të gjitha komunitetet që jetojnë në këtë shtet.

Populli i mllefosur prej skenarëve dhe padrejtësive të përgjithshme, burrërisht dhe me entuziazëm ia hapi derën kësaj përbërje ushtarake. Lufta në Maqedoni filloi me datën 3 mars të vitit 2001, ku kryengritësit shqiptar vranë 3 policë maqedonas, veprim që njëherësh tregonte se edhe kupa shpërthyese e llavës përvëluese të vullkanit ishte stërmbushur, mbase kryengritësit shqiptar ishin lodhur duke humbur bij dhe bija në emër të ruajtjes së paqes dhe me (mos)investimet kapitale në zonat shqiptare në emër të ekonomisë liberale, ndaj njëmend vendosë që këmbëzën t’ia tërheqin automatikut, duke aluduar në atë që tashmë edhe armiku do të ketë kujdes në aventurat me këmbëzën që me aq gjakftohtësi e tërhiqte kundrejt shqiptarëve të pafajshëm.

Gjatë kësaj lufte, qeveria maqedonase në bashkëpunim të ngushtë me Ministrinë e Financave, duke mos kursyer asgjë, jepnin me bollëk para të qytetarëve të këtij shteti, para që ishin edhe të qytetarëve shqiptar, pra paratë e shqiptarëve përdoreshin për ta vrarë vetveten. Ministria e Financës zyrtarisht në këtë luftë harxhoi 0.5 miliardë DM.
Lufta e armatosur ndërmjet kryengritësve shqiptar dhe forcave të sigurisë maqedonase zgjati rreth shtatë muaj. Përmes zhurmës së kësaj lufte u sensibilizua dhe mobilizua edhe faktori ndërkombëtare (përskaj atij politik shqiptar), i cili përmes përpjekjeve të ngjeshura diplomatike ndërmjet faktorit politik në pushtet, krahut ushtarak dhe atij ndërkombëtar, arritën që kësaj lufte t’i japin fund, përfundimin e të cilës e rrumbullakuan në tavolinën e bisedimeve me negociata ndërmjet palëve të infiltruar në vorbullën e kësaj lufte. Kjo luftë mbolli një marrëveshje ndërmjet shqiptarëve dhe maqedonasve, e njohur si Marrëveshja e Ohrit. Kjo marrëveshje mbiu lulëzat e para që i mbolli gjaku dhe djersa e pjesëmarrësve në luftë. Ndërsa frutat e kësaj marrëveshje nuk i korri asnjëra palë, madje edhe faktori ndërkombëtar në këtë aspekt bëri lëshime.

Se me të vërtet shqiptarët patën nevojë për një sqarim jo të zakonshëm të pozicioneve të tyre në të gjitha segmentet e shtetit, këtë më së miri e vërteton regjistrimi i vitit 2002, ku përqindja strukturore e popullit shqiptar zyrtarisht ishte 25.17 %, ndërsa përqindja strukturore e punësimit ishte 8.93 %, që shihen zyrtarisht gjendja e mjerueshme e shqiptarëve, mbase kjo është pasqyra zyrtare, që rëndomë gjërat nuk paraqiten edhe aq hollësisht, sepse realiteti është edhe më i dhembshëm!
Pas asaj këshille të vitit 2001, tashmë të lënë në sirtarët e harresës, ministri i atëhershëm i financave, vazhdon që paratë e tatimpaguesve të përbashkët, t’i kanalizojë në projekte që renditeshin në faktorët e ndezjes së luftës, siç është rasti me projektin ekonomiko-antik “Shkupi 2014”.

Duket se shumë shpejt pushteti maqedonas harroi burimin e luftës së 2001-shin, duke e imituar kështu nxënësin që ishte tërësisht i padëgjueshëm ndaj mësuesit në orën mësimore, që më vonë u pa se kjo kokëfortësi e këtij nxënësi u shoqërua me përsëritje të vitit, si dhe me injorim të skajshëm të shoqërisë. Pushteti maqedonas me kësi lloj veprimesh rrënuese, nuk është duke bërë gjë tjetër, pos që vullnetarisht është duke e hapur greminën e turpshme, ku një ditë sigurisht që do të bëhet banore e këtij turpi.

Se ky shtet këshillën burimore të luftës së 2001-shit nuk e ka ndërmend të kuptojë siç duhet, dëshmoi eksodi i dhembshëm që ndodhi në rajonin e Likovës, që për shkaqe të kushteve të rënda ekonomiko-sociale u detyrua të blejë biletë njëdrejtimëshe për në vendet e zhvilluara ekonomikisht.

Kur dëgjuam për herë të parë për eksodin e dhembshëm shqiptar, përpos dhimbjeve dhe dëshpërimit që e ndjenim, e pyesnim vetën se vallë këta që shkojnë i përkasin kombit shqiptar ose tashmë nuk kanë kohë të dëgjojnë për kombin dhe e kanë në plan që të asimilohen atje, si dhe do të kthehen si vizitorë ndonjë herë këtu ose në atë kohë të lirë do të ikin larg e më larg, vetëm mos të dëgjojnë fare për neve këtu, ne që dikur i dëshpëruam! Pas përfundimit të kësaj drame tragjike, pamë se këta njerëz që kishin braktisur vendin prej hallit të madh, kishin luajtur rolin e ambasadorit të ndershëm, ku në mënyrë praktike e paqësore prej në Belgjikë e gjetiu i kishin kumtuar ndërgjegjes së botës, se në vendin prej nga vijmë, kemi njerëz shumë të pasur dhe shumë të varfër, për të qenë tmerri dhe kundërthënia edhe më e madhe, shtresa e shumë të pasurve janë të zgjedhurit tanë me karvanin e tyre prej biznesmenëve, që shumica e tyre ishin shumë të pandershëm dhe fare s’kishin mëshirë për punonjësit dhe përkrahësit e vet.

Kështu që, ky moskuptim i drejtë i këshillës së vitit 2001, nuk doli sheshit vetëm me rastin e rajonit të Likovës, të pjesës shqiptare në Kumanovë, të pjesës shqiptare në Shkup, të “Shkupit 2014”, por edhe me atë të Tetovës, ku fshatrat e këtij rajoni që u zhvillua luftë e armatosur, sot i ke në gjendje të mjeruar, me infrastrukturë të rastësishme antike, si dhe përgjithësisht me një investim shumë të dobët shtetëror. Të kujtojmë se lënia pas dore e këshillës, gjithmonë është përsëritur me një këshillë të së njëjtës natyre, edhe pse hera vijuese mund të karakterizohej me një nivel të rritur të vrazhdësisë!

Mr. Iljasa SALIHU

2 komente

  • sigurisht qe ka shum moskuptime por moskuptimi me i madh eshte te vet populli,me shum keqardhje po e them po enede populli eshte ne gjum,edhe ate ne gjum shum te rende,se pjestaret e UCK-se e kryn obligimin e vet me respekt edhe nder,por shum nga udheheqesit e tyre qe tash po gjendet neper fotale te modernizuara dhe qe e haruan gjakun e derdhur te vellezerve tan dhe ende po perpiqen qe te luajn me gjakun e tyre dhe ter popullin Shqiptar ata te gjith jan bit e sllavit dhe bashkpuntort e UDBS.Ju kisha lutur me respekt ce sa me shpesh te shpalosen dhimbjet e vllezerve tan qe mos ti lejojm shqipfolesit bashkpuntoret e sllavit te manipulojn me popullin SHqiptar....

  • Sigurisht qe ata qe po i shfrytezojne benefitet e luftes nuk e dine se cka eshte ajo se nuk e kan perjetuar seriozisht se perndryshe nuk do ta harrojshin aq shpejt 2001.

  • Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    *


    Captcha

    You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

    Scroll To Top



    Agim Elezi - Mësime nga rrugëtimi i Haxhit

    Agim Elezi - Mėsime nga rrugėtimi i Haxhit

    Agim Elezi - Mësime nga rrugëtimi i Haxhit