Fjalë të urta islame

Nese mund t’i mbyllim syte e te mendojme boten dhe jeten e para 1400 vjeteve, duhet te dijme se ajo ka qene bote krejtesisht tjeter nga kjo e jona, bile me kete te sotmen nuk permbane as ngjashmerine me te vogel…

"albanuri ma zbuloi talentin, ma zbardhi fytyren... prandaj past faqen e bardhe" - Ismet Hasani


Fjale te urta Aforizma


1. Kurre mos thuaj kurre.

2. Mbi secilin te dijshem ka edhe me te dijshem.

3. Gjeja me e veshtire per njeriun eshte: ta ndaje te miren nga e keqja.

4. Muhamedi a.s. ka thene: ” Duke mos bere vepra te keqija bejme vepra te mira.”

5. Nese behesh i mire, bota e ka nje njeri te keq me pak!

6. Te ndahet e rendesishmja nga e parendesishmja! ( Imam Aliu)

7. Te ndahet e dobishmja nga padobishmja.

8. ”Men sana in corporo sana” – ”mendja e shendoshe ne trup te shendoshe”.

9. Da mihi factum – dabo tibi ius - m’i nep provat ta ndaje drejtesine.

10. In medias res- me hy ne brendine – berthamen (thelbin) e çeshjtes.

11. “Corpus delikti”- mjeti me te cilin eshte kryer vepra (populli; ”me pele per dore”)

12. O njeri, mendo mire si kur e lavderon dike, por edhe kur e pergjon tjetrin, per te dyja ti e mbane pergjegjesine!
(Naimi.)

13. Femijet nuk ikin pa i ndjekur te medhenjet, ( Naimi.)

14. Ne qofte se ti je duke u ngritur e tjetri eshte duke rene, ne momentin e takimit, pershendete, se kush e di se ne
çfare pozite do te gjendesh ne rrethin tjeter.

15. Era ( fryma) zjarrin e vogel e fike, te madhit i jep forcim.

16. Ne momentet e pikellimit njeriu njeh forcen e vet dhe te dashurve te vet.

17. Ne zjarr hekuri skuqet dhe lehte lakohet, me e fute ne uje forcohet edhe me teper sa e nderron edhe emrin dhe quhet
çelik. Ne vend te ujit i sherbejne njeriut fjalet e atyre qe vijne per ngushllime – e flladisin e forcojne... Besimi
islam udhezon: “Nese arrijme ta zbusim pikellimin e te gjalleve, edhe te vdekurit i kemi bere nje sherbim...”

18. Rrezet e diellit bijne edhe ne pleh, por ato prape mbesin te pasterta.

19. Per njeriun nuk mjafton te jete i dijshem dhe i pasur, shume me me rendesi eshte qe ai me deshiren e vet te beje
mire.

22. Jepi atij qe ka me pak, te jep ai qe ka me shume...

23. Fole fjalen me vend. Ne qofte se e flet fjalen pa vend, i mençuri nuk ta vlereson, ndersa i marri mund edhe te te
ofendoje.

24. Ne qofte se faren e shendoshe e mbjell ne kohen e duhur, e pleheron dhe e ujite ne kohen e duhur, gjithesesi ne
kohen e duhur do te korrish fruta.

25. Djali i vogel po rrin afer babes se vet e po i thote: - babe, pse i ke disa kime te bardha ne floke? – Prej
problemeve te djemve me jane thinjur, biro! – Atehere, babi, po te pyes: - çfare djemsh paska pase gjyshi qe i ka krejt
floket e thinjura? 26. Jeton miza nen bisht t’kalit, por jeton bleta n’maje t’malit.

27. Gjate tere kohes se vet njeriu merret me mesim e dituri: 1. ne femijeri meson per vete, 2. ne rini e pjekuri i ve
ne zbatim dhe 3. ne pleqeri i meson te tjeret.

28. Dy vllezer shkojne mysafir. U qesin me hanger, vellai i vogel i pari e merr copen e madhe te mishit. Vellai i madh
i tha, pse u ngute dhe e more copen e madhe? Vellai i vogel iu pergjigj: - me i pase nda ti, cilen cope t’ mishit e
kishe marre? T’voglen – tha vellai i madh! – Ani t’ voglen ta lash, i tha vellai i vogel.

29. Nje babe i kishte pase tre dejme dhe i pyeti: - çka kerset me se shumti? – I madhi tha – Topi, i dyti tha – pushka,
ndersa i treti tha –

s o f r a. Baba vendosi dhe ia la qesen ( kuleten) djalit te vogel.

(Zeri i sofres usheton larg).

30. Prej dy te keqijave zgjidhe me te voglen.

31. Mos te mashtron shkelqimi nga para, se ndoshta prapa eshte erresire /dyfish/ me e madhe.

32. Shkelqimi i sendeve te imta jetes ia shton /jep/ ngrohtesine.

33. NJe GRIMe DRITe E ZHDUKe ERReSIReN, NDERSA PO TE NDEZeN REFLEKTOReT E KREJT BOTeS, DITeS NUK IA SHTOJNe DRITeN.

34. HIPOKRIZIA eshte nje pune me e fshehte sesa gjurma e bubrrecit te zi ne rrase te gurit naten e erret.

35. Babai e keshilloi te bijen: ”Bija ime kurre mos puno ate qe ke nevoje per te fshehur!”

36. PUNO shpejt ate qe nuk eshte urgjent per te pasur kohe te punosh shpejte ate qe eshte urgjent ( Kineze).

37. Mos prej degen ne te cilen je vet i ulur.

38. Mos e the doren qe te ushqen.

39. Lejoj njeriut qe te shprehe gjer ne fund ate qe deshiron, per t’ia kuptuar mendimin e tij; (mos e nderprej gjate te
folurit).

40. Mos urrej askend, sepse ndjenja e urrejtjes nuk i ben askujt me shume dem sesa vetes tuaj.

41. Urrejtja kurre nuk menjanohet me urrejtje – vetem miresia e shlyen urrejtjen.

42. Ai njeri qe ne roberi me shume e do jeten e embel e pasurine sesa lirine, mbetet perhere rob i mjere qe per asgje
nuk ka siguri.

43. Forca pa mendje rrezohet nga vet pesha e saj.

44. Mos numro vitet e jetes, por frytet qe i ke korrur gjate jetes.

45. Kurre mos thuaj jam plakur, pleqeria eshte me e pasur se rinia.

46. Shume shkrimtare, filozofe , historiane... te arriturat me te medha i kane korrur pas moshes 60 vjeçare e deri ne
moshen 85 vjeçare...

47. E vellaznuemja me te keqin te hype n’maje t’lisit.

(Gjarperi, zhaba, kanjusha).

48. Ne QOFTe SE DIKUJT IA KE SHPeTUAR JETeN E KE PeR OBLIGIM Te KUJDESESH PeR Te GJITHe JETeN E TIJ.

49. PUNA e ka kalitur majmunin dhe e ka shnderruar ne njeri. Qe 2000 vjet s’mbahet mend qe ndonje majmun te jete
shnderruar ne njeri. Pra, edhe majmunet po i largohen punes.

50. Filozofi i njohur grek, Sokrati, para 2500 vjeteve ka thene: - ”Tash dije nje gje qe s’dije asgje.” Poashtu Sokrati
ka mbete i njohur ne filozofi me maksimen e vet: ”NJIH VETVETEN”.

51. Profeti i Zotit, Muhamedi a.s. ( 571 – 634 ), para 1400 vjeteve, pas nje lufte dhe fitoreje shume te madhe i thirri
bashkeluftetaret e vet dhe iu tha: ” Ne e fituam nje lufte shume te madhe, por tani e kemi nje lufte edhe me te madhe.
Bashkeluftetaret u befasuan dhe pyeten:

”Po çfare lufte tjeter kemi tani?” Muhamedi a.s. iu tha: ”Lufta me vetveten, me epshet, me nefsin…” Muhamedi a.s. vdiq
ne moshen 63 vjeçare. Para vdekjes adhuruesit e tij thonin, nuk deshirojme vdekjen e M.a.s. bile ai qe na kumton lajmin
per vdekjen e tij, do ia presim koken me shpate (Aliu r.a.). Pas vdekjes se M.a.s. Ebu Bekri e mori guximin dhe ne
xhami i drejtua besimtareve me keto fjale: -”kush e ka dashur Muhamedin, te dini se ai ka vdekur, - kush e adhuron
Zotin, te dini se Ai nuk vdes kurre”: Keshtu besimtaret u pajtuan me te verteten mbi vdekjen e M. as. Ebu Bekri shkoi
prane M.a.s. te vdekur, e puthi ne te dy faqet dhe i tha: ” I kendshem ke qene i gjalle, i kendshem je edhe i vdekur”.
Profeti Muhamed vdiq dhe u vorros ne dhomen ku kishte jetuar.

52. Nje njeri ne moshe po iu thote disa te rinjeve: Pleqeria i ka 3 shenja: - e para eshte HARRESA ( te mos mbajturit
mend) dhe pas pak deshi te shkoje, por grupi i te rinjeve e pyeten: - axho, ti na the se pleqeria i ka tri shenja e na
tregove vetem nje? Au bre i HARROVA, tha plaku dhe shkoi.

53. Dy persona dallohen per nga: pamja fizike, pesha, lartesia, shenjat e gishtrinjeve, aftesia mentale dhe fizike, te
menduarit, afiniteti, ndjenjat, instikti;

54. Mos te mundojne aq shume dallimet midis njerzeve, sepse as vellezerit binjake nuk jane krejtesisht te njejte.( kete
fjale te urte ia kam kushtuar shokut Ramadan Osmani nga Mitlrovica, i cila gjate pushimit dimeror te vitit 1992 vinte
ne deren e zyres – afer ”Teferixhit” dhe me thoshte: - si veten s`po e gjej kerkend , - si veten s`po e shoh kerkend;
te nesermen ia shkrova kete thenie dhe pasi e lexoi nuk thoshte me ashtu).Me 25-05-05- Ylberi me njohtoi se R.O. eshte
shume i semure. Me vone me lajmeruan se ne muajin qershor 2005, Ramadani kishte vdekur – ndjese paste…

55. Nuk ka pasuri tjeter me te madhe qe i len si trashegim baba femiut sesa edukata e mire – (imam Aliu, r.a.)

56. Sa me te medhenje dhe sa me te njohur t`i kemi prinderit, aq me te madh e kemi obligimin dhe pergjegjesine qe ata
mos t`i koritim.

57. Shkollimi i nje mashkulli – nje individ, te femra, edukimi i nje shoqerie te tere.

58. Trupi e mbeshtet forcen ne ushqim, ndersa mendja dhe zemra ne besim.

59. Nese ke dileme te shkosh kah te thote zemra apo mendja, zgjidhe ate drejtim kah te thote zemra. Mendja nganjehere
te mashtron – zemra kurresesi.

60. Asgje ne kete bote nuk ka krijuar Zoti kunder njeriut, por varet menyra negative e perdorimit nga vet njeriu.

61. Rryma elektrike eshte çpikur per te miren e njeriut, menyra negative – humbe jeta.

62. BOTA DHE JETA NA SJELLIN PLOT PASHPRESe DHE MJERIM, MEGJITATe MBETET NJe GJe JETeSISHT E LUMTUR E AJO eSHTe -
RINIA.


Përgatiti: Rexhep Kera, Vushtrri 2009.